De FSMA heeft op 29 juni haar Jaarverslag 2025 gepubliceerd. Het onderdeel over aanvullende pensioenen bevat een aantal relevante vaststellingen voor pensioenfondsen, verzekeringsondernemingen, inrichters en dienstverleners. Voor pensioenfondsen is het algemene beeld duidelijk positief. De sector blijft financieel robuust, met hoge gemiddelde dekkingsgraden en een sterke weerbaarheid tegenover liquiditeitsrisico’s. Het jaarverslag wijst daarnaast op enkele gerichte aandachtspunten voor pensioenfondsen vanuit prudentieel oogpunt, en op een beperkt aantal bredere toezichtsvaststellingen inzake aanvullende pensioenen, waarbij de correcte uitvoering van pensioenregelingen centraal staat.
Sterke financiële positie van de pensioenfondsenHet jaarverslag bevestigt de solide financiële positie van de Belgische pensioenfondsen.
Eind 2024 bedroeg de gemiddelde dekkingsgraad 142% op korte termijn en 123% op lange termijn. De dekkingsgraad bleef daarmee stabiel of verbeterde zelfs ten opzichte van 2023. Dit was onder meer te danken aan de goede financiële rendementen. Voor 2024 vermeldt de FSMA een gemiddeld rendement van 8,6%.
Ook het balanstotaal van de pensioenfondsen nam verder toe; van 48,9 miljard euro in 2024 naar 50,2 miljard euro in 2025. Tegelijk daalde het aantal vergunde IBP’s van 140 in 2024 naar 129 in 2025. Die evolutie bevestigt de verdere consolidatie van de sector, terwijl het beheerde vermogen blijft toenemen.
Daarnaast werden de tekorten verder afgebouwd. Eind 2024 hadden 12 pensioenfondsen een tekort: negen met een partieel tekort en drie met een globaal tekort. De FSMA vermeldt dat alle tekorten ten aanzien van de technische kortetermijnvoorzieningen in de loop van 2025 volledig werden weggewerkt.
Ook op het vlak van liquiditeitsrisico’s is het beeld positief. In het kader van de EIOPA stress testen werden 156 pensioenfondsen uit 18 lidstaten onderzocht, waaronder 17 Belgische pensioenfondsen. Die Belgische fondsen vertegenwoordigen 60% van de activa van de sector. Volgens het verslag blijkt uit de studie dat de Europese pensioenfondsen ook in een ernstige crisissituatie hun verschuldigde pensioenuitkeringen kunnen blijven betalen. De Belgische pensioenfondsen onderscheiden zich daarbij door een nog grotere veerkracht, omdat zij gemiddeld meer liquide beleggingen aanhouden dan hun Europese tegenhangers.
Deze vaststellingen bevestigen dat de Belgische pensioenfondsen financieel sterk staan en goed gewapend zijn tegen markt- en liquiditeitsschokken.
Aandachtspunten voor pensioenfondsen Naast deze positieve vaststellingen wijst de FSMA op een aantal aandachtspunten die blijken uit inspecties en controleacties in 2025.
Een eerste punt betreft de inning van bijdragen bij pensioenfondsen die pensioenregelingen van het type vaste bijdragen zonder gewaarborgd rendement beheren. Bij dergelijke plannen is een correcte en tijdige bijdrage-inning essentieel, aangezien het pensioenresultaat rechtstreeks afhangt van de gestorte bijdragen en het daarop toegekende rendement. De FSMA heeft in dit kader een aantal tekortkomingen vastgesteld en wijst erop dat bijdrageprocessen niet alleen correct moeten verlopen, maar ook aantoonbaar beheerst, gedocumenteerd en gecontroleerd moeten zijn.
Een tweede aandachtspunt betreft de opbouw van pensioenrechten bij indiensttreding in de loop van een maand. Volgens de FSMA zijn pensioenreglementen niet conform wanneer zij bepalen dat de pensioenopbouw pas start vanaf de eerste dag van de maand die volgt op de maand van indiensttreding, indien daardoor geen onmiddellijke opbouw van pensioenrechten plaatsvindt.
Een derde aandachtspunt betreft de prudentie van technische voorzieningen. Door de gestegen rente hanteren sommige pensioenfondsen hogere actualisatievoeten. De FSMA benadrukt dat technische voorzieningen steeds moeten worden berekend op basis van prudente parameters en veiligheidsmarges. Pensioenfondsen met een volgens de FSMA te hoge actualisatievoet werden gecontacteerd en worden verder opgevolgd.
Voor pensioenfondsen is de boodschap duidelijk: sterke financiële cijfers moeten samengaan met robuuste processen, coherente documenten, een goed werkende interne controle en voldoende onderbouwde actuariële keuzes.
Brede toezichtsvaststellingen inzake aanvullende pensioenenHet jaarverslag bevat daarnaast bredere vaststellingen over aanvullende pensioenen. Die hebben betrekking op pensioeninstellingen in het algemeen en dus, afhankelijk van het onderwerp, zowel slaan op pensioenfondsen als op verzekeringsondernemingen.
Een belangrijk thema is de uitbetaling van aanvullende pensioenen. Sinds 2025 gelden strengere uitbetalingstermijnen. Bij laattijdige betaling worden automatisch verwijlinteresten aangerekend aan de betrokken pensioeninstelling. De FSMA controleerde daarom de procedures van 17 verzekeringsondernemingen en 22 pensioenfondsen, samen goed voor 97% van de uitbetalingsdossiers in de onderzochte periode. De FSMA wijst in dit kader onder meer op het belang van correcte adresgegevens, het gebruik van recente gegevens uit het Rijksregister en een tijdige opvolging wanneer aangeslotenen niet reageren.
Daarnaast onderzocht de FSMA de behandeling van slapers. Zij herhaalt dat uitgetreden aangeslotenen niet ongunstiger mogen worden behandeld dan actieve aangeslotenen, bijvoorbeeld door een lager rendement toe te kennen of bijkomende kosten aan te rekenen. In één dossier moest de betrokken pensioentoezegging worden aangepast. Een bredere steekproef bij IBP’s en verzekeringsondernemingen bracht geen bijkomende inbreuken aan het licht.
Het jaarverslag vermeldt ook controleacties rond individuele pensioentoezeggingen, financieringstekorten bij verzekerde vasteprestatieplannen en transparantieverslagen bij verzekeraars. Deze vaststellingen tonen aan dat de FSMA de correcte toepassing van de sociale wetgeving en de transparantieverplichtingen nauwgezet blijft opvolgen.
FSMA-focus voor 2026Voor pensioenfondsen is vooral de aangekondigde focus op overdrachten naar multiwerkgeverspensioenfondsen relevant. De FSMA stelt vast dat veel kleine pensioenfondsen de voorbije jaren hebben gekozen om toe te treden tot multiwerkgeverspensioenfondsen, onder meer om gemeenschappelijke kosten over meerdere werkgevers te spreiden. De vereffening van een pensioenfonds en de overdracht van pensioenrechten naar een multiwerkgeverspensioenfonds zijn ingrijpende gebeurtenissen voor aangeslotenen en gewezen aangeslotenen. Daarom zal de FSMA in 2026 inspecties uitvoeren om na te gaan of pensioenrechten correct worden overgedragen.
Daarnaast zal zij onder meer aandacht besteden aan de beleggingsrisico’s, het prudente karakter van de financiering, de impact van beheerkosten op de pensioenopbouw en de nieuwe precontractuele informatieverplichtingen.
Het jaarverslag verwijst tot slot ook naar value for money maar dit specifiek punt lijkt in de praktijk vooral relevant voor pensioenproducten aangeboden door verzekeringsondernemingen. Niettemin bevestigt dit bredere toezichtspunt dat kosten, transparantie en toegevoegde waarde ook in de aanvullende pensioensector steeds belangrijker worden.
ConclusiesHet FSMA Jaarverslag 2025 geeft een genuanceerd maar overwegend positief beeld van de Belgische pensioenfondssector. De financiële fundamenten zijn sterk: de dekkingsgraden blijven hoog, het balanstotaal stijgt, tekorten werden weggewerkt en de sector toont zich veerkrachtig tegenover liquiditeitsrisico’s.
Tegelijk maakt het jaarverslag duidelijk dat financiële soliditeit alleen niet volstaat. De FSMA verwacht ook correcte pensioenreglementen, betrouwbare administratieve processen, prudente technische parameters, transparante communicatie en aantoonbare controlemechanismen.
Voor pensioenfondsen en inrichters is de kernboodschap dan ook helder: de sector staat er financieel goed voor, maar goed bestuur blijft bepalend. PensioPlus zal de aangekondigde toezichtspunten voor 2026 verder opvolgen en haar leden hierover blijven informeren.
Het PensioPlus team
